Cevaplar.Org

İLMİN ÇEŞİTLERİ VE İLİM ÖĞRENMENİN HÜKMÜ

Bil ki ilim öğrenmek beş kısma ayrılır: BİRİNCİSİ: FARZ OLAN İLİMLER. Bu da kendi arasında iki çeşittir:


Muhammed Emin Er

.

2017-04-17 16:42:22

Bil ki ilim öğrenmek beş kısma ayrılır:

BİRİNCİSİ: FARZ OLAN İLİMLER.

Bu da kendi arasında iki çeşittir:

1-Farz-ı ayn olan ilim. İslam'ın beş farzı, ihlas ve riya gibi insanın dini için muhtaç olduğu hususlar buna girer.

2-Farz-ı kifaye olan ilim. Sözü edilenlerin dışında olanları öğrenmektir. Birinci tür ilim daha faziletlidir.

Farz-ı Ayn'ın Ayrıntılı Olarak İzahı:

a-el-'Alâmî el-Fusûl adlı eserinde şöyle der: "İslam'ın öngördüğü farzlardan biri, kulun dinini yaşayabilmesi, Allah'a samimiyetle ibadet edebilmesi ve diğer insanlarla geçinebilmesi için ihtiyaç duyduğu bilgileri öğrenmesidir. Her mükellef erkek ve kadına, din ve hidayet/iman bilgisini öğrendikten sonra, abdest, gusül, namaz, oruç, -nisab miktarı malı olanlar için-zekat, ve –üzerine farz olanlar için-haccın ilimlerini, tacirlerin de muamelelerinde şüphe ve mekruhlardan kaçınabilmeleri için alım-satım ilmini öğrenmeleri farz kılınmıştır. Aynı şey esnaf ve zenaatkarlar için de geçerlidir. Kısacası, herhangi bir işle uğraşan bir kimsenin, haramdan kaçınabilmesi için o işin ilmini ve hükmünü öğrenmesi farzdır"(1)

a-Tebyînu'l-mahârim adlı eserde şöyle denir: "İslam'ın beş farzının ilmini ve ihlasın bilgisini öğrenmenin farz olduğu konusunda hiç şüphe yoktur. Çünkü amellerin sıhhati buna bağlıdır. Ayrıca helal-haram ve riya ilimlerini öğrenmek de farzdır. Zira kul, riyakârlığından dolayı işlediği amellerin sevabından mahrum kalır. Hased ve kendini beğenmişliğin bilgisini öğrenmek de aynı şekilde farzdır. Çünkü bu iki kötü huy, ateşin odunu yemesi gibi amelleri yiyip bitirirler. Alım-satım, nikah, talak gibi ilimleri de ilgili şahısların öğrenmesi farzdır. Öte yandan haram veya insanı küfre düşüren lafızları (elfaz-ı küfür) da bilmesi gerekir. Allah'a yemin olsun ki günümüzün en önemli meselelerinden biri de budur. Zira sıradan insanların çoğunun, farkında bile olmadan insanı küfre sokan sözleri sorumsuzca söylediklerini duymaktayız. İhtiyata en uygun olan şey ise, cahillerin her gün imanını, her ay da iki şahit huzurunda bir veya iki defa nikahını tazelemesidir. Çünkü böyle bir yanlışı erkek yapmasa bile, pek çok kadın yapmaktadır."(2)

Farz-ı Kifaye'nin Ayrıntılı Olarak İzahı:

Tebyînu'l-mahârim'de şunlar kayıtlıdır: "Farz-ı kifaye'ye gelince, bu da tıp, hesap, nahiv, lugat, kelam, kıraatler, hadis isnadları, vasiyet ve mirasların taksimi, yazı, beyan, bedi, maani, usul, nasih-mensuh, am-has, nas-zahir ilimleri gibi dünyevi işlerin düzene girmesi noktasında vazgeçilemez olan her ilimdir. Bu saydıklarımızın çoğu, tefsir ve hadis ilimlerinin aletleridir.

Aynı şekilde, haber ve eserlerin ilmi, rical, ricalin isimleri, sahabenin isimleri ve sıfatları, rivayetteki adalet, ravilerin zayıflarını güvenilir olanlarından ayırdedebilmek için hallerini bilme, hayat hikayelerinin ilimleri ve çiftçilik, dokumacılık, siyaset, hacamat yapma gibi temel meslekler de buna dahildir.

İKİNCİSİ: MENDÛB İLİMLER

Mesela fıkıhta ve kalp ilminde yani ahlak ilminde derinleşmek. Kalp/ahlak ilmi, faziletlerin çeşitlerini tanımayı ve nasıl kazanılacağını; kötü huyları öğrenmeyi ve onlardan nasıl kaçınılacağını açıklayan bir ilimdir.

Bu iki ilimde derinleşmek menduptur. Fakat ihtiyaç miktarınca öğrenmek farz-ı ayndır.

İhlas, riya, kendini beğenmişlik, hased gibi ilimleri ve kibir, kıskançlık, kin, düşmanlık, nefret, ihtiras, cimrilik, böbürlenme, hainlik, dalkavukluk, haktan yüzçevirmek, hile ve tuzak, şiddet ve tul-i emel gibi nefsin afetleri hakkındaki ilimleri öğrenmek de –ki bu konular İhyau ulumiddin'in "Rub'u'l-muhlikat" bahsinde geçmektedir- farz-ı ayndır. Konuyla ilgili olarak şunlar söylenmiştir: "Hiçbir insan bu tür afetlerden kendini kurtaramaz. Bu itibarla ihtiyaç duyduğu ölçüde öğrenmesi gerekir. Zira bu huyları ortadan kaldırmak farz-ı ayndır. Bu da ancak söz konusu afetlerin mahiyetlerini, sebeplerini, alamet ve ilaçlarını bilmekle mümkündür. Çünkü şerri bilmeyen kimse, onun tuzağına düşer. Diğer şeri ilimler de yukarıda sözünü ettiğimiz iki ilim gibidir; ihtiyaç ölçüsünde öğrenilmesi farz, derinleşmek ise menduptur.(3)

Dipnotlar

1-İbn Abidin, Reddu'l-Muhtar, I, 42

2-A.g.e, I, 42

3-İbn Abidin, Reddu'l-Muhtar'dan özetle, I, 43

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

İLMİN ÇEŞİTLERİ VE İLİM ÖĞRENMENİN HÜKMÜ

İLMİN ÇEŞİTLERİ VE İLİM ÖĞRENMENİN HÜKMÜ

Bil ki ilim öğrenmek beş kısma ayrılır: BİRİNCİSİ: FARZ OLAN İLİMLER. Bu da kendi aras

VAAD ETTİKLERİYLE ÜÇ AYLAR

VAAD ETTİKLERİYLE ÜÇ AYLAR

Üç aylar... Recep, Şaban ve Ramazan… Bu aylar, çok mübarek zaman dilimleridir. Maddî ve mâ

HİND ULEMA CEMİYETİ VE ÜLKENİN ÖZGÜRLEŞMESİNDEKİ ROLLERİ-3

HİND ULEMA CEMİYETİ VE ÜLKENİN ÖZGÜRLEŞMESİNDEKİ ROLLERİ-3

5 Ağustos 1942’de Cemiyetin azaları İngilizlerin Hindistan’ı terk etmeleri gerektiğine dair

BAKARA SURESİNDEKİ ÜÇ ZÜMRENİN ÖZELLİKLERİ

BAKARA SURESİNDEKİ ÜÇ ZÜMRENİN ÖZELLİKLERİ

A-MÜ’MİNLERİN ÖZELLİKLERİ 1-Müttekîdir 0nlar. Yani Allah’ın yasaklarından uzak dururl

HİND ULEMA CEMİYETİ VE ÜLKENİN ÖZGÜRLEŞMESİNDEKİ ROLLERİ-2

HİND ULEMA CEMİYETİ VE ÜLKENİN ÖZGÜRLEŞMESİNDEKİ ROLLERİ-2

Velakin bahsedilen bu alimler İngilizlerin bütün emellerini boşa çıkardılar ve kurdukları g

İRŞATTA ÇAĞIN GEREKLERİ

İRŞATTA ÇAĞIN GEREKLERİ

İrşat, hak ve hakikate bir yönlendirme olduğuna göre, irşat görevini üstlenen kimseler, zama

HADİSLERİN DİLİYLE IŞİD

HADİSLERİN DİLİYLE IŞİD

Bir çekim kaydında Cübbeli Ahmet Hoca umre kıyafetiyle uçakta umre yolcularının arasında gö

İLİMLERE TEK GÖZLE BAKMAK

İLİMLERE TEK GÖZLE BAKMAK

Son dönemlerde hizmet içi eğitim diye bir kavram gelişti. Esasında Hazreti Peygamber Efendimiz

İRŞAD’DA MUHATABIN DURUMUNU NAZARA ALMAK

İRŞAD’DA MUHATABIN DURUMUNU NAZARA ALMAK

İrşat Edileceklerin Durumu Kur'an'ın irşat ve hidayetinde, muhatabın durumu, ihtiyacı önem a

USTALARIN REDDETTİĞİ KÖŞE TAŞI

USTALARIN REDDETTİĞİ KÖŞE TAŞI

Hazret-i İsa’dan menkul bir söz vardır. Talebelerine şöyle der: ‘Yapı ustalarının reddet

HİND ULEMA CEMİYETİ VE ÜLKENİN ÖZGÜRLEŞMESİNDEKİ ROLLERİ-1

HİND ULEMA CEMİYETİ VE ÜLKENİN ÖZGÜRLEŞMESİNDEKİ ROLLERİ-1

“Hindli ulemadan Mevlana Kifayetullah, Birinci Dünya Savaşı sonunda İngilizlerin zafer kutlama

"Allah gözlerin hain bakışını ve kalplerin gizlediğini bilir."

Mü'min, 19

GÜNÜN HADİSİ

Sahabilerim yıldızlar gibidir. Hangisine uysanız doğru yolu bulursunuz."

Rezin

TARİHTE BU HAFTA

*İmam-ı Azam Ebu Hanife(r.a.) Vefat Etti.(6 Mayıs 765) *İkinci Dünya Savaşı Sona Erdi.(8 Mayıs 1945) *Osman Gazi'nin Doğumu(9 Mayıs 1252) *Ahmed Cezzar Paşa'nın Akka'da Napolyon'u Yenmesi.(10 Mayıs 1799) *1897 Türk-Yunan Savaşı Türk Zaferiyle Sona Erdi

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI